Domy, w których mieszkamy i biura, w których pracujemy mogą odegrać kluczową rolę w dekarbonizacji. Przemysł budowlany jest bowiem odpowiedzialny za ponad 38 proc. całej emisji gazów cieplarnianych, z czego 10 proc. emisji powstaje podczas produkcji i transportu materiałów budowlanych oraz podczas budowy i rozbiórki domów, a 28 proc. emisji jest uwalnianych podczas eksploatacji budynków. 

Szacuje się, że do roku 2050 globalne zasoby budowlane się podwoją, a to spowoduje ogromny wzrost emisji gazów cieplarnianych z tego sektora. Dlatego też Rada Unii Europejskiej, aktualizując założenia pakietu klimatycznego Fit for 55, założyła, że od 2030 roku wszystkie nowe budynki będą bezemisyjne, a do 2050 roku istniejące budynki zostaną przekształcone w budynki bezemisyjne. Impulsem dla zielonego budownictwa w krajach Unii Europejskiej ma być wcielenie w życie idei nowego Bauhausu – estetyki budownictwa, łączącej dobre wzornictwo ze zrównoważonym rozwojem. Przewodnicząca Komisji Europejskiej, Ursula von der Leyen, przyszłość architektury widzi m.in. w budowaniu z drewna.

Dotychczas realizowane z wykorzystaniem technologii opartych na drewnie projekty dotyczyły wyłącznie pojedynczych budynków lub bloków, Stockholm Wood City będzie pierwszym masowym projektem. Budowa osiedla rozpocznie się za dwa lata, w 2025 roku. Pierwsze budynki mają być gotowe w roku 2027. Wood City powstanie w południowej części Sztokholmu, w dzielnicy Sickla, zajmie obszar 25 hektarów. Osiedle będzie się składać z około 2 tys. nowoczesnych domów, mieszkań i biur o łącznej powierzchni 250 tys. m kw. Znajdzie się w nim 7 tys. miejsc pracy. W nowym osiedlu nie zabraknie też restauracji i sklepów. 

Budynki zostaną wyposażone w duże okna, tak by do przestronnych pomieszczeń wpadało jak najwięcej naturalnego światła, dachy zaś i tarasy ma porastać gęsta zieleń, która zapewni odpowiednią regulację temperatury wewnątrz. 

Stockholm Wood City wpisuje się w koncepcję zrównoważonego rozwoju dzielnicy Sickla – dzięki systemom pozyskiwania, magazynowania i współdzielenia energii wszystkie obiekty będą samowystarczalne energetycznie. Osiedle, podobnie jak dzielnica, w której powstaje, ma realizować założenia miasta piętnastominutowego. 

Pomysłodawcą projektu Stockholm Wood City i jego inwestorem jest firma deweloperska Atrium Ljungberg, projekt powstał w pracowniach firm Henning Larsen i White Arkitekter.

Nowa era architektury drewnianej

Drewniana dzielnica w Sztokholmie została zaprojektowana tak, aby jak najbardziej przypominać las, jej styl pełnymi garściami czerpie z minimalistycznej i funkcjonalnej estetyki skandynawskiego designu. Jak mówią twórcy, ich celem było stworzenie „wizji miasta, które rozwija się w harmonii z naturą”.

Do postawienia budynków zostanie użyte drewno budowlane, zwane też inżynieryjnym, uzyskiwane w technologii Mass Timber – specjalnie klejone i formowane, staje się wytrzymałe, trwałe i ognioodporne.

Drewno jako materiał do budowy domów ma wiele zalet. W porównaniu z tradycyjnymi materiałami, takimi jak beton czy stal, jest ono łatwiejsze w obróbce i przyjaźniejsze dla środowiska Drewno nie tylko wiąże węgiel i emituje mniej dwutlenku węgla niż beton, wywiera także mniejszy wpływ na klimat zarówno na etapie budowy, jak i przez cały cykl życia domu. 

Ważnym elementem projektu drewnianych budynków jest także wykorzystywanie lokalnych materiałów, a to pozwala zmniejszyć ślad węglowy gotowych domów. 

A jakie są wady budownictwa z drewna? Oponenci budownictwa drewnianego na pierwszym miejscu wymieniają wycinkę lasów, które są zielonymi płucami naszej planety. Rozwój technologii budowlanych opartych na drewnie powinny więc poprzedzać stosowne regulacje, w Szwecji na przykład za każde wycięte drzewo sadzi się przynajmniej dwa nowe. Kolejne wątpliwości budzi ekologiczny charakter klejów i impregnatów do drewna, a w szerszej i dłuższej perspektywie – jakość i trwałość budynków. Dlatego też inżynierowie udoskonalają inne niż drewno budowlane alternatywne materiały budowlane, np. cegły suszone na słońcu, niewypalane w piecach, drewno bambusowe, konglomeraty z biomasy, nowe rodzaje betonu i stali z recyklingu.

Drewniane domy wracają do łask

Budynki, także wysokościowce, stawiane z wykorzystaniem technologiach drewnianych pną się w górę na całym świecie, jak np. 85-metrowy wieżowiec hotelowo-biurowo-mieszkalny Mjøstårnet w Brumunddal w Norwegii, 84-metrowy kompleks biurowo-hotelowo-restauracyjny HoHo w Wiedniu, 80-metrowe centrum konferencyjne z hotelem i spa Sara w Skelleftea w Szwecji czy 53-metrowy akademik Brock Commons w Vancouver w Kanadzie. 

W przyszłym roku z kolei ma się rozpocząć rozbudowa szpitala we Lwowie w Ukrainie. Nowe centrum chirurgiczne zostanie usytuowane w sześciokondygnacyjnej budowli wykonanej z drewna klejonego krzyżowo (CLT). Za projekt odpowiadają dwie pracownie: japońska Shigeru Ban i ukraińska AMBK.