Większość gospodarstw domowych w Polsce wciąż korzysta z ciepła produkowanego z paliw kopalnych. Rosnące koszty energii z węgla, gazu i oleju opałowego oraz narastający kryzys klimatyczny sprawiają, że pilnie potrzebujemy alternatywnych rozwiązań.
Ciepłownictwo w Polsce mierzy się tymczasem z wieloma wyzwaniami (zob. raport URE) – spadek popytu, spadek rentowności, wysokie ceny emisji dwutlenku węgla, konieczność dekarbonizacji. Sektor odpowiada za zużycie około 1/3 energii pierwotnej i generuje 1/5 emisji dwutlenku węgla. Aby ograniczyć emisje i zapewnić gospodarstwom domowym dostęp do stabilnych i przystępnych cenowo źródeł ciepła, konieczna jest transformacja ciepłownictwa w kierunku technologii zeroemisyjnych.
W październiku 2024 roku Ministerstwo Klimatu i Środowiska (MKiŚ) powołało zespół ds. transformacji ciepłownictwa. W jego skład wchodzą przedstawiciele ponad 40 organizacji – przedsiębiorstw, instytucji finansujących, instytutów badawczych i organizacji branżowych. W pracach grupy ekspertów bierze też udział zarząd Izby Gospodarczej Ciepłownictwo Polskie. Głównym celem zespołu, jak informuje resort, jest przyspieszenie procesu elektryfikacji ciepłownictwa oraz identyfikacja barier, potencjału rynkowego i źródeł finansowania jego transformacji.
12 maja br. na swojej stronie ministerstwo opublikowało założenia do strategii transformacji i rozwoju polskiego ciepłownictwa do roku 2040.
MKiŚ podkreśliło, że jednym z kluczowych elementów transformacji jest elektryfikacja ciepłownictwa, a ciepło, które obecnie pochodzi głównie z paliw kopalnych, może być w przyszłości wytwarzane z odnawialnych źródeł, takich jak wiatr i słońce, przy użyciu pomp ciepła, kotłów elektrodowych oraz systemów magazynowania energii i ciepła.
– Elektryfikacja ciepłownictwa, połączona z magazynowaniem ciepła i integracją różnych źródeł energii, to konieczny krok w kierunku obniżenia cen ogrzewania – powiedziała wiceministra klimatu i środowiska Urszula Zielińska.
Strategia transformacji ciepłownictwa do 2040 roku
Wśród najważniejszych założeń Ministerstwo Klimatu i Środowiska wskazało:
1. Przejście na technologie bezemisyjne:
*zastosowanie pomp ciepła, kolektorów słonecznych, kotłów elektrodowych,
*magazyny ciepła jako element stabilizujący systemy i przechowujący nadmiar energii.
2. Integracja sektorów elektroenergetyki i ciepłownictwa:
*wykorzystanie nadwyżek energii elektrycznej z OZE do produkcji ciepła,
*stabilizacja systemu elektroenergetycznego dzięki kogeneracji i magazynowaniu ciepła.
3. Zwiększenie efektywności energetycznej:
*redukcja strat przesyłowych dzięki modernizacji sieci,
*aktualizacja norm technicznych – niższe temperatury zasilania, realne moce zamówione,
*termomodernizacja budynków,
*wykorzystanie ciepła odpadowego.
4. Cyfryzacja systemów ciepłowniczych.
5. Zmiana modelu taryfowego:
*Dostosowanie przepisów, by umożliwić pełniejsze wykorzystanie odnawialnych źródeł w ciepłownictwie.
Jak podkreśliło MKiŚ, dla realizacji strategii kluczowe będą: rozwój infrastruktury, wsparcie finansowe oraz edukacja społeczeństwa.
