W „Lekcjach Ciepła” wzięło już udział ponad 400 tys. dzieci! W tym roku organizatorzy postanowili sprawdzić skuteczność programu i przeprowadzili w klasach I–VI w szkołach  podstawowych ogólnopolskie badanie, Wielki Ogólnopolski Test Wiedzy o Cieple.

Wyedukowani i przetestowani

Najpierw organizatorzy na podstawie programu „Lekcji Ciepła” przygotowali pytania do testu, oczywiście dostosowując je do grupy wiekowej. Pytania dotyczyły na przykład takich tematów, jak: właściwości fizyczne ciepła, jego źródła, wytwarzanie i dystrybucja, koncepcja systemu ciepłowniczego, ekologiczne aspekty produkcji ciepła i jego wykorzystywania, idea kogeneracji, pojęcie efektu cieplarnianego i smogu, zasady racjonalnego korzystania z ciepła.  

Skuteczność lekcji została zmierzona poprzez wskaźnik zmian liczby poprawnych odpowiedzi w ankietach wypełnianych przez uczniów – przed rozpoczęciem „Lekcji Ciepła” i po ich zakończeniu. Jest się czym chwalić i być dumnym z uczestników zajęć oraz jest za co gratulować prowadzącym lekcje, bo liczba poprawnych odpowiedzi wzrosła prawie dwukrotnie, średnio o 182,3 proc.! Co ciekawe, ten przyrost był niemal identyczny w obu grupach wiekowych (182,1 proc. w klasach I–III i 182,6 proc. w klasach IV–VI), co świadczy o wysokiej skuteczności przeprowadzonych zajęć i dostosowaniu przekazu do możliwości percepcji uczniów.  

Przed rozpoczęciem zajęć jedynie 28 proc. uczniów zdawała sobie sprawę, że elektrociepłownie mogą produkować ciepło z biomasy. Dzięki zajęciom odsetek ten wzrósł do 68 proc. Znajomością i zrozumieniem pojęcia „kogeneracja” przed zajęciami mogło pochwalić się 40 proc. uczniów, po ich zakończeniu było to już 86 proc.

Smog jest, niestety, od wielu lat obecny w przestrzeni publicznej, nic więc dziwnego, że aż trzy czwarte badanych uczniów już przed „Lekcjami Ciepła” umiało go prawidłowo opisać. Jednak i w tym wypadku zajęcia odniosły pozytywny skutek – udział odpowiedzi poprawnych na pytania o smogu wzrósł do imponującego poziomu 92 proc. Wzrosła także – dwukrotnie – znajomość sposobów oszczędzania ciepła.

Ciepło w pytaniach (i odpowiedziach)

Na jakie pytania wzrosła liczba poprawnych odpowiedzi? W każdej z grup wiekowych wybraliśmy rekordzistów (w nawiasach podajemy poprawne odpowiedzi, choć wiemy, że oczywiście wszyscy nasi Czytelnicy je znają!).

W klasach I–III

·   323,6 proc. Czy w dawnych zamkach można było spotkać ogrzewanie podłogowe? (tak)

·   294,1 proc. Czy jeden większy piec może ogrzewać kilka budynków naraz? (tak)

·   243,9 proc. Czy rośliny mogą być paliwem dla elektrociepłowni? (tak)

·   241,4 proc. Czy stosowanie wysokich kominów umieszczonych za miastem pomaga utrzymać czystość powietrza w mieście? (tak)

·   216,7 proc. Czy ciepło i prąd mogą być wytwarzane razem? (tak)

W klasach IV–VI

·   414,9 proc. Jaką najwyższą temperaturę może mieć woda w rurach ciepłowniczych? (130^oC)

·   223,5 proc. Czy ślad węglowy to popularne określenie odcisku buta górnika (nie)

·   212,3 proc. Co nie pomaga w oszczędzaniu ciepła: szczelne okna, zasłonięte kaloryfery czy krótkie i intensywne wietrzenie? (zasłonięte kaloryfery)

·   206,8 proc. Czy obecnie do produkcji prądu używa się pary wodnej? (tak)

·   184,0 proc. Które z poniższych źródeł energii są odnawialne? (wiatr, woda, słońce)

Najwięcej zaś problemów przysporzyło pytanie: Czy woda (ciepło) z miejskiej ciepłowni może dopływać aż do kaloryferów? Obieg wody w systemie ciepłowniczym okazał się tematem skomplikowanym zarówno dla młodszych, jak i dla starszych uczniów. Udział błędnych odpowiedzi przed i po lekcjach był tu największy. Duży kłopot sprawiało uczestnikom zajęć zrozumienie, że do kaloryferów dociera ciepło systemowe z ciepłowni, choć woda w instalacji wewnętrznej budynku jest inna niż w systemie ciepłowniczym.

Albumy w nagrodę

W sumie w badaniu wiedzy o energii i cieple wzięło udział 1100 uczniów z ponad 73 klas w 23 szkołach podstawowych. Wśród uczestników badania organizatorzy rozdali starannie wydany i pięknie zilustrowany album „Wielka Księga Ciepła”.  

Ta edukacyjna publikacja jest nowatorskim opracowaniem. Poszerza wiedzę dostępną w e-learningu „Lekcji Ciepła” o nowe zagadnienia – nie tylko o historię ogrzewania, ale także o  ciepłownictwo przyszłości, zagadnienia nowych technologii i OZE w energetyce. W ciekawy sposób prezentuje wiele faktów na temat energii, opisuje racjonalne energetycznie postawy odbiorców ciepła i podpowiada dzieciom, jak mądrze z niego korzystać.  

Ciepłownicy zapraszają na „Lekcje Ciepła”

Lekcje o cieple są prowadzone już od prawie  dekady, od 2013 roku, na terenie całej Polski przez Izbę Gospodarczą Ciepłownictwo Polskie (IGCP) i dostawców ciepła systemowego.

Przedszkolaki oraz uczniowie klas I–V szkoły podstawowej na „Lekcjach Ciepła” dowiadują się, jak dbać o planetę, co to jest smog, jak ograniczyć zużycie energii i racjonalnie korzystać z ciepła w mieszkaniu, a także jakie są nowoczesne sposoby wytwarzania energii. Przeprowadzają również doświadczenia, wśród ulubionych wymieniają te dotyczące zanieczyszczenia powietrza i smogu.

Zajęcia oceniają pozytywnie i nauczyciele, i dzieci. Materiały o cieple, pomysły na ciekawe eksperymenty, można znaleźć na platformie e-learningowej „Lekcje Ciepła”. Są tam dostępne do pobrania bezpłatne książeczki, malowanki i audiobooki dla dzieci i rodziców do wspólnej zabawy-nauki. Nauczyciele zaś mogą skorzystać z gotowych scenariuszy lekcji.