Odzysk energii z odpadów

07-04-2022

Przeciwdziałanie zmianom klimatu, wdrażanie zasad zrównoważonego rozwoju i gospodarki obiegu zamkniętego oraz stworzenie efektywnego ekonomicznie i ekologicznie systemu gospodarowania odpadami to obecnie najpoważniejsze wyzwania środowiskowe i gospodarcze.

Na całym świecie działa ponad 2500 spalarni odpadów, w Europie ponad 500, w Polsce jest ich osiem

Marnujemy zasoby naturalne i zanieczyszczamy środowisko, ponieważ większość z nas działa zgodnie z zasadą „zużyj i wyrzuć”. Model gospodarki cyrkularnej zakłada natomiast, że surowce i produkty pozostają w obiegu najdłużej, jak to możliwe – dzięki temu możemy wydobywać mniej surowców naturalnych i produkować mniej odpadów, a te które już powstaną, wykorzystamy ponownie np. do produkcji ciepła.  

300

kg

odpadów wytwarza rocznie przeciętny Polak

Jak to w Polsce jest z odpadami

W 2020 roku wyprodukowaliśmy ponad 13 mln ton odpadów. Profesor Grzegorz Wielgosiński z Politechniki Łódzkiej szacuje, że za 2-3 lata osiągniemy „docelowy” poziom odpadów komunalnych – rocznie około 15 mln ton. 

Odpadów segregowanych w 2020 roku było 38 proc., czyli prawie 5 mln ton, i tylko one mogą zostać poddane recyklingowi. Większość odpadów komunalnych trafia więc na składowiska – to najbardziej nieekologiczna i nieekonomiczna forma gospodarowania nimi. Co więcej, składowanie tzw. frakcji kalorycznej jest niezgodne z prawem i obciążone wysokimi karami finansowymi. 

Znaczna część odpadów nieodnawialnych o dużej wartości opałowej może być przetworzona w tzw. paliwo alternatywne – RDF (ang. Refuse Derived Fuel). W Polsce rocznie produkujemy ok. 4,5 mln ton Pre-RDF i RDF.  

– Odpady powinny być lokalnie wykorzystywane w ciepłownictwie. Pełne zagospodarowanie potencjału frakcji energetycznej pozwoliłoby na wyprodukowanie w skali kraju 10 proc. ciepła, dotychczas wytwarzanego w przeważającej większości w oparciu o węgiel – podkreśla Jacek Szymczak, prezes Izby Gospodarczej Ciepłownictwo Polskie. – Uznanie ciepła z odpadów za odpadowe byłoby zgodne z aktualnymi wymogami i planami w kontekście „Fit for 55”.  

Gospodarka cyrkularna

Koncepcja gospodarki cyrkularnej – gospodarka obiegu zamkniętego (GOZ) – opiera się na racjonalnym wykorzystaniu zasobów – mniejszym zużyciu surowców i energii poprzez tworzenie zamkniętej pętli procesów, w której odpady stają się surowcami w kolejnych etapach produkcyjnych.

Odzysk energii z odpadów

Elementem gospodarki obiegu zamkniętego (GOZ), dopełniającym proces recyklingu i przyczyniającym się do ograniczania składowania odpadów, są zakłady odzysku energii (ZOE) w ciepłowniach i elektrociepłowniach – nowoczesne instalacje termicznego przekształcania odpadów (ITPO), które do wytworzenia ciepła i energii elektrycznej używają wysokokalorycznej frakcji odpadów komunalnych pre-RDF

 – Budowa instalacji termicznego przetwarzania odpadów jest ważnym elementem dekarbonizacji polskiego systemu ciepłowniczego – mówi prezes Szymczak. – ITPO umożliwiają odzysk energii z kalorycznej frakcji resztkowej, powstałej w procesach odzysku i recyklingu odpadów komunalnych, której nie można składować. 

Odpady energetyczne przetwarzane w ZOE to np. siatki foliowe, styropian, pieluchy jednorazowe, podpaski, zabrudzony papier, folie po słodyczach. 

Spalarnie w Polsce przetwarzają łącznie ok. 1,1 mln ton odpadów komunalnych rocznie, wytwarzając przy tym energię elektryczną i ciepło
Szkodliwe czy nie?

W Europie działa ponad 500 spalarni odpadów, na całym świecie jest ich ponad 2500. W Polsce spalarnie funkcjonują w: Warszawie (w rozbudowie), Krakowie, Koninie, Białymstoku, Szczecinie, Rzeszowie, Poznaniu, Bydgoszczy. W 2023 roku mają zacząć pracować spalarnie w Olsztynie i Gdańsku.  

O gospodarce odpadami. Raport NIK

Z najnowszego, ze stycznia 2021 roku, raportu NIK o gospodarce odpadami wynika, że: „Niewielkie są szanse na szybkie wdrożenie w naszym kraju modelu gospodarki o obiegu zamkniętym”.

Powód? M.in. wolne tempo prac koncepcyjnych i legislacyjnych, a także system raportowania danych, który nie pozwala na ustalenie ilości wytworzonych odpadów oraz zidentyfikowanie ostatecznego sposobu ich zagospodarowania.

Spalarniom odpadów stawiane są rygorystyczne wymagania środowiskowe, to powoduje, że ZOE, w przeciwieństwie do instalacji węglowych, praktycznie nie emituje dioksyn, a emisja zanieczyszczeń ze spalarni jest zawsze mniejsza niż ze spalania innych paliw stałych. Główną przyczyną zanieczyszczenia powietrza w Polsce jest tzw. niska emisja z palenisk domowych.

Niskoemisyjne elektrociepłownie

Profesor Grzegorz Wielgosiński w „Przeglądzie Komunalnym” z lutego br. twierdzi, że budowa niskoemisyjnych spalarni odpadów pełniących funkcje elektrociepłowni może rozwiązać w Polsce nie tylko problem zagospodarowania nienadających się do recyklingu odpadów komunalnych, ale jednocześnie poprawić jakość powietrza w naszych miastach. Podobnie jak modernizacja źródeł ciepła w ciepłowniach w kierunku energetycznego wykorzystania odpadów oraz rozbudowa miejskich sieci ciepłowniczych i podłączenie do ciepła systemowego jak największej liczby mieszkańców.  

Po co nam system handlu emisjami EU ETS

23-01-2022

W 2021 roku ceny uprawnień do emisji dwutlenku węgla rosły nawet 90 euro za tonę! Wywołało to dyskusję o celu istnienia systemu handlu emisjami EU ETS oraz jego reformie.

W 2021 roku ceny uprawnień do emisji dwutlenku węgla rosły z 30 do nawet 90 euro za tonę! Wywołało to w Polsce dyskusję o celu istnienia systemu handlu emisjami EU ETS oraz jego reformie. Głos zabrała także Izba Gospodarcza Ciepłownictwo Polskie.

Czytaj dalej