Gospodarzem wydarzenia była prezydent miasta Gliwice Katarzyna Kuczyńska-Budka. W uroczystości uczestniczyli przedstawiciele administracji rządowej i samorządowej, z ministrem energii Miłoszem Motyką na czele, świata nauki i biznesu, instytucji związanych z energetyką i ochroną środowiska, wykonawcy, partnerzy technologiczni oraz pracownicy PEC-Gliwice.

– Miasto rozwija się dzięki inwestycjom, które odpowiadają na realne potrzeby mieszkańców. Park Zielonej Energii jest jedną z nich. Dzięki tej inwestycji Gliwice zyskają nowoczesny, bezpieczniejszy i odporny system ciepłowniczy. To oznacza większą niezależność od wahań na rynku paliw, lepsze wykorzystanie odnawialnych źródeł energii i kolejne działania na rzecz poprawy jakości powietrza – podkreśliła prezydent Gliwic Katarzyna Kuczyńska-Budka.

Do znaczenia przedsięwzięcia odniósł się również minister energii Miłosz Motyka.

– Inwestycja w Gliwicach wskazuje, dokąd powinno zmierzać polskie ciepłownictwo. Połączenie kilku źródeł energii ma zapewnić mieszkańcom nieprzerwane dostawy ciepła. Transformacja ciepłownictwa będzie jednym z największych programów modernizacyjnych dla Polski lokalnej. Dlatego musi opierać się na sprawnej współpracy rządu i samorządów, a jej kierunek powinny wyznaczać ekonomia, nauka i wiedza – powiedział minister Motyka.

Symboliczny dokument dla Parku Zielonej Energii

Akt erekcyjny podpisali: prezydent Miasta Gliwice Katarzyna Kuczyńska-Budka, przewodniczący rady miasta Marek Pszonak, prezes zarządu PEC-Gliwice Krzysztof Szaliński, wiceprezes zarządu PEC-Gliwice ds. finansowych Patrycja Jurkiewicz-Cygan, przewodniczący rady nadzorczej PEC-Gliwice Piotr Kołodziej oraz Dariusz Frankowski, prezes Mostostalu Zabrze Gliwickiego Przedsiębiorstwa Budownictwa Przemysłowego, reprezentujący wszystkich wykonawców zaangażowanych w budowę Parku Zielonej Energii.

Podpisany dokument wraz z bieżącą prasą i monetami został umieszczony w specjalnej tubie erekcyjnej.

Podpisanie aktu erekcyjnego to przypieczętowanie kolejnego etapu przedsięwzięcia, którego historia rozpoczęła się wiele lat temu. Pierwsze koncepcje nowego źródła ciepła pojawiły się już w połowie poprzedniej dekady. W latach 2020–2021 ukształtowała się obecna koncepcja Parku Zielonej Energii, oparta nie na jednym źródle, ale na współpracy kilku uzupełniających się technologii.

Trzy technologie – jeden system

Park Zielonej Energii ma stopniowo zmieniać sposób wytwarzania ciepła dla miasta – z systemu opartego przede wszystkim na paliwach kopalnych w układ bardziej zróżnicowany, wykorzystujący energię słoneczną, paliwa alternatywne, odzysk ciepła oraz możliwość jego magazynowania.

Sercem kompleksu będzie blok energetyczny z parowym kotłem wielopaliwowym, pracującym w wysokosprawnej kogeneracji, a więc produkującym jednocześnie ciepło i energię elektryczną. Kocioł ma wykorzystywać przede wszystkim frakcję energetyczną odpadów komunalnych, których nie można poddać recyklingowi, a także rozdrobnione odpady wielkogabarytowe oraz – w mniejszym zakresie – odpowiednio przygotowane osady ściekowe. Węgiel nie będzie w nim spalany.

Drugim filarem inwestycji jest farma solarno-termiczna o powierzchni około 37 tys. m kw. Ponad 1130 wielkoformatowych kolektorów osiągnie łącznie około 13,2 MWt mocy i będzie produkować bezpośrednio ciepło na potrzeby miejskiej sieci.

Całość uzupełni wielkoskalowy magazyn ciepła o pojemności około 12 tys. metrów sześc., czyli około 12 mln litrów wody. Zbiornik ma 37 metrów wysokości i 22 metry średnicy. Jego zadaniem będzie gromadzenie ciepła w momentach, kiedy system produkuje go więcej, niż potrzebują odbiorcy, oraz przekazywanie go do sieci w okresach zwiększonego zapotrzebowania.

Magazyn będzie także pomagał wyrównywać naturalne wahania produkcji farmy solarnej. Nie jest więc „baterią na zimę”, lecz krótkoterminowym akumulatorem i ważnym elementem zwiększającym elastyczność całego systemu.

Z planów w realną infrastrukturę

Kolejne elementy Parku Zielonej Energii są już wyraźnie widoczne na terenie PEC-Gliwice. Powstał bunkier paliwa, magazyn ciepła osiągnął docelową wysokość, są rozbudowywane pola solarne, a równocześnie trwają prace przy kolejnych obiektach technologicznych i ich połączeniu z istniejącą infrastrukturą ciepłowni.  

Najważniejszą cechą projektu pozostaje integracja. Farma solarna wykorzystuje odnawialne źródło energii; blok wielopaliwowy ma zapewniać stabilną produkcję niezależnie od pogody, odzysk ciepła zwiększy efektywność energetyczną instalacji, a magazyn umożliwi lepsze wykorzystanie ciepła wytwarzanego w różnych momentach.

Dopiero współpraca wszystkich tych elementów ma stworzyć bardziej elastyczny i zdywersyfikowany system produkcji ciepła dla Gliwic.

Mniej emisji, większa dywersyfikacja

PEC-Gliwice dostarcza obecnie ciepło systemowe do blisko 70 proc. mieszkańców miasta. Park Zielonej Energii jest jednym z najważniejszych elementów transformacji tego systemu.

Według założeń nowe niskoemisyjne źródła będą mogły dostarczać do około 495 tys. GJ ciepła rocznie. Realizacja inwestycji ma pozwolić ograniczyć emisję dwutlenku węgla o około 43 tys. ton rocznie, a zużycie wody – o około 49 proc. w porównaniu z dotychczasową technologią produkcji ciepła.

Równie ważnym celem jest dywersyfikacja. Przyszły system ma korzystać z kilku źródeł i technologii, zmniejszając zależność od jednego paliwa oraz zwiększając możliwość reagowania na zmieniające się warunki energetyczne i zapotrzebowanie odbiorców.

Inwestycja wielu firm

Za realizację nowego bloku energetycznego odpowiada konsorcjum tworzone przez MOSTOSTAL ZABRZE, Gliwickie Przedsiębiorstwo Budownictwa Przemysłowego S.A., Oschatz Power GmbH oraz PRUiM S.A.

Generalnym wykonawcą farmy solarno-termicznej oraz magazynu ciepła jest AB Industry S.A., a przy realizacji magazynu są wykorzystywane technologia i doświadczenie m.in. firmy Bilfinger.  

W przedsięwzięcie są zaangażowane również m.in. ENSOL, LOGSTOR, ENITEC, FPM Mikołów oraz Kotłomontaż. Funkcję inżyniera kontraktu pełnią Energopomiar oraz Antea Group Polska.  

Istotną rolę odgrywa przy tym local content – w realizację inwestycji jest zaangażowanych wiele przedsiębiorstw z Gliwic, regionu i Polski. Dzięki temu znaczna część wartości projektu pozostaje w krajowym i lokalnym otoczeniu gospodarczym.  

Setki milionów złotych na transformację

Park Zielonej Energii jest jedną z największych inwestycji ciepłowniczych w Polsce wspieranych środkami Funduszu Modernizacyjnego.

Dla kotła wielopaliwowego przewidziano 200 mln zł pożyczki oraz blisko 70,8 mln zł dotacji. Część OZE – obejmująca farmę solarno-termiczną i magazyn ciepła – otrzymała natomiast ponad 47,4 mln zł pożyczki oraz ponad 69 mln zł dotacji.