Ciepło, gorąco, upał

14-08-2020

Globalne ocieplenie nie spowalnia. Z roku na rok bijemy kolejne rekordy temperatur. Według naukowców, w tym roku też nie będzie inaczej.

W czasie długotrwałych upałów wysychają nawet największe rzeki. Na zdjęciu Wisła w okolicach Torunia. fot. Wojciech Szabelski (PAP).

Ostatnia dekada, czyli lata 2010–2019, według Światowej Organizacji Meteorologicznej (WMO), należy do najcieplejszych w dziejach globalnych pomiarów atmosferycznych.Większość meteorologów zgadza się jednak, że to 2020 rok może być tym najgorętszym. 

Zacznijmy od początku. Już styczeń został ogłoszony najcieplejszym styczniem w historii. W lutym na Antarktydzie po raz pierwszy zarejestrowano temperaturę ponad 20°C. W kwietniu na drugim końcu świata, na Grenlandii, padł kolejny rekord: 6°C. Według unijnej służby klimatycznej „Copernicus” maj był cieplejszy o 0,63°C od średniej majowej z bazowych lat 1981–2010 i o 0,05°C od rekordowego maja z 2016 roku (cały tamten rok był rekordowo gorący), podobnie lipiec, najgorętszy miesiąc roku, był cieplejszy w całej Europie o 0,2°C.

Na przełomie XXI i XXII wieku temperatura może być o 0,3 do 4,8 stopnia Celsjusza wyższa niż sto lat wcześniej. Tak wynika z raportu Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu (IPCC) z 2018 roku.

Upały na biegunie zimna

Wyjątkowo wysokie temperatury obserwujemy na północy Syberii. Pierwsza połowa 2020 r. była o ponad 5°C gorętsza od średniej dla okresu styczeń-czerwiec z lat 1981-2010. W Wierchojańsku, w azjatyckiej części Rosji, odnotowano 20 czerwca 38°C. Ciepło? Bardzo, szczególnie że Wierchojańsk uchodzi za północny biegun zimna! Zazwyczaj temperatura w czerwcu wynosi tam około 15°C, 30-stopniowe fale gorąca zdarzają się w lipcu (w tym roku wystąpiły również na początku sierpnia). Może być to najwyższa temperatura odnotowana za kręgiem polarnym. Poprzedni rekord –37,8°C – należał do Alaski.

W lipcu i sierpniu też idziemy na rekord

11,5°C wyniosła temperatura 2 sierpnia na polarnej wyspie Gołomiannyj na Morzu Karskim w Rosji. Był to najcieplejszy dzień w sierpniu od 1936 roku.  Poprzedni rekord na wyspie: 10°C.

31,9°C średnio było w lipcu w Hanoi w Wietnamie. To o 0,5°C wyżej niż rekord lipca z 2019 roku i o 1,4°C cieplej niż w trzecim dotychczas najgorętszym lipcu w 2016 roku. 

40°C. Tyle wynosiła temperatura w Hoseini w Iranie. W nocy. Była to dotychczas najgorętsza w 2020 roku noc na świecie.

40,9°C w Binissalem i 35,6°C w Serra d’Alfàbia. To lipcowe rekordy temperatury na Balearach.

41°C zaobserwowano 30 lipca w stacji Lytton w Kolumbii Brytyjskiej. Był to najgorętszy dzień 2020 roku w Kanadzie.

45°C w 2020 roku w Europie po raz pierwszy zanotowano 1 sierpnia w Santa Lucia di Capoterra na Sardynii.

24 godziny. Tyle czasu potrzebowało hiszpańskie Velez Malaga na wybrzeżu Andaluzji, by temperaturą 45,7°C odebrać rekord Sardynii. 

92% wilgotności i 35,8°C zanotowano rano 1 sierpnia na wyspie Makassib w Zjednoczonych Emiratach Arabskich. Jak w saunie!

48,8°C. To nowy rekord temperatury na lotnisku w Rijadzie, stolicy Arabii Saudyjskiej. Było to 3 sierpnia.

50,4°C. Taką temperaturę 31 lipca zanotowała saudyjska stacja Dammam na lotnisku King Fahad. Jest to najwyższa temperatura kiedykolwiek tu zarejestrowana.

Lato kontrastów

Lipiec w wielu krajach, np. w Szwajcarii, we Francji, w Austrii, Iraku, Kuwejcie, i niektórych stanach USA, np. w Arizonie czy na Florydzie, był najgorętszym lipcem od początku pomiarów. 

Sierpień zaskoczył skalą kontrastów. Nowa intensywna fala upałów przetaczała się przez Syberię, gdy w Europie Zachodniej i Środkowej po tygodniu upałów nastąpił gwałtowny spadek temperatury. Szczególnie w północnych i środkowych Włoszech maksymalne temperatury przypominają raczej te jesienne, zanotowano spadki o kilkanaście stopni. Pierwsza dekada sierpnia będzie we Włoszech jedną z najzimniejszych od dziesięcioleci. 

Po kilku dniach chłodu słupek rtęci znowu poszybował w górę. W pierwszej dekadzie sierpnia fala upału zalała prawie całą Europę. Szczególnie gorąco było we Francji – maksymalna temperatura ok. 40°C. 

Prądy oceaniczne a klimat

Na wzrost średniej temperatury na całym świecie zazwyczaj wpływa El Niño. W tym roku, rekordowym pod względem temperatur, wpływ tego potężnego prądu morskiego jest na razie marginalny.

Klimat. Co nas czeka?

Rosnące temperatury prowadzą do występowania ekstremalnych zjawisk pogodowych. Z roku na rok pojawia się więcej susz, ulew, powodzi, cyklonów i trąb powietrznych. Podnosi się poziom oceanów.
Nie wygląda to dobrze, ale przynajmniej już rozumiemy, że wszystko jest w naszych rękach. Ile mamy czasu na działanie, pisaliśmy tutaj.

Zmiany klimatu

16-06-2020

Grenlandia się topi, płonie Australia, nawalne deszcze nawiedzają południe Europy… Powinniśmy pamiętać, że wszystko, co się dzieje na Ziemi, nas dotyczy. Zmiany klimatyczne nie omijają Polski.

Grenlandia się topi, płonie Australia, nawalne deszcze nawiedzają południe Europy… Powinniśmy pamiętać, że wszystko, co się dzieje na Ziemi, nas dotyczy. Zmiany klimatyczne nie omijają Polski.

Czytaj dalej