Wczesna jesień to moment, w którym spółdzielnie i zarządcy nieruchomości uzupełniają poziom wody w instalacjach wewnętrznych oraz prowadzą próby ciśnieniowe. To właśnie wtedy ujawniają się ewentualne nieszczelności powstałe po poprzednim sezonie.

Przegląd wykonany z wyprzedzeniem pozwala uniknąć zalania mieszkania, stukania w rurach oraz problemu z zapowietrzonymi grzejnikami w pierwszym dniu chłodów. Sprawny grzejnik łatwiej oddaje ciepło, a działająca głowica termostatyczna pozwala lepiej kontrolować temperaturę.

Ciepły kaloryfer to efekt pracy całego systemu, nie tylko samego grzejnika

Krok po kroku: jak przygotować grzejnik do zim

Oto kilka prostych czynności, które każdy lokator powinien wykonać jeszcze przed nadejściem chłodnych dni:

• Odkręć głowice termostatyczne na maksimum. Zanim spółdzielnia rozpocznie napełnianie instalacji wodą lub uruchomi węzeł cieplny, ustaw wszystkie termostaty w mieszkaniu w pozycji maksymalnie otwartej (zazwyczaj cyfra „5” lub symbol gwiazdki/słońca). Dzięki temu woda swobodnie wypełni grzejnik, zepchnie powietrze do najwyższych punktów instalacji i zapobiegnie zablokowaniu się iglicy w zaworze po długim okresie letnim.
• Skontroluj szczelność i stan techniczny. Przyjrzyj się miejscom łączenia rur z grzejnikiem, zaworom oraz samemu kaloryferowi. Jeśli zauważysz rdzę, ślady po dawnych mikrowyciekach lub wilgotne plamy przy śrubunkach, natychmiast zgłoś to administratorowi budynku.
• Wyczyść grzejnik. Kurz osiada nie tylko na zewnętrznej powierzchni grzejnika. W przypadku grzejników płytowych gromadzi się również wewnątrz, między elementami. Przed sezonem warto więc dokładnie je oczyścić. Zewnętrzną powierzchnię można przetrzeć wilgotną ściereczką z łagodnym detergentem, natomiast przestrzeń wewnątrz grzejnika płytowego najlepiej oczyścić na sucho – gąbką lub szczotką. To nie tylko kwestia estetyki! Kurz osiadły na grzejniku może ograniczać jego wydajność (nawet o 20 proc.) i nie służy też alergikom.
• Odsłoń kaloryfery. Grzejnik potrzebuje przestrzeni. Meble, długie zasłony, suszone ubrania czy ręczniki ograniczają przepływ ogrzanego powietrza i utrudniają efektywne oddawanie ciepła. Kanapa czy biurko powinny stać w odległości minimum kilkunastu centymetrów od grzejnika, a zasłony nie powinny go zakrywać.

Sezon na ciepło: kiedy ciepło systemowe trafia do twojego kaloryfera

Dziś nie funkcjonuje już pojęcie ustalanego na sztywno „sezonu grzewczego”, uruchamianego odgórną decyzją. Nowoczesne ciepłownictwo systemowe oferuje rozwiązania, które podnoszą komfort życia odbiorców ciepła przez cały rok. Wiosną czy jesienią, kiedy na zewnątrz występują znaczne wahania temperatury, odbiorcy ciepła systemowego mogą spać spokojnie – dzięki usłudze „Ciepło przez cały rok” nie muszą śledzić prognoz pogody i martwić się o to, kiedy ogrzewanie ma jeszcze działać, a kiedy powinno się je już wyłączyć.

Na zmieniającą się temperaturę „za oknem” reaguje automatyka pogodowa – w przypadku nagłego ochłodzenia w nocy lub nad ranem uruchamia ogrzewanie, a w momencie wzrostu temperatury zewnętrznej, np. koło południa, ogrzewanie jest wyłączane. Minimalizuje to koszty ogrzewania budynku, pozwala na uzyskanie komfortu cieplnego przez cały rok, pozytywnie wpływa na zdrowie mieszkańców, a także na stan techniczny budynku. 

Ciepło systemowe działa jak cały łańcuch

Kaloryfer jest tylko ostatnim elementem drogi, którą ciepło pokonuje do mieszkania. Najpierw z sieci ciepłowniczej ciepło trafia do węzła cieplnego, następnie do wewnętrznej instalacji centralnego ogrzewania, a potem do poszczególnych grzejników.

Problemy z ogrzewaniem nie zawsze więc oznaczają awarię samego kaloryfera. Jeśli u sąsiadów grzejniki działają prawidłowo, a jeden z naszych kaloryferów nadal jest zimny, warto najpierw sprawdzić jego zawór regulacyjny i odpowietrzyć grzejnik. Jeśli to nie pomaga, problem może dotyczyć przepływów w instalacji i wymaga wtedy interwencji administratora.

To również dlatego lepiej samodzielnie nie ingerować w instalację grzewczą. Jest ona zaprojektowana jako jeden system, który powinien zapewnić odpowiednie warunki cieplne w poszczególnych pomieszczeniach.

Kaloryfer do wymiany? Tylko po zgłoszeniu

Stare żeliwne kaloryfery straszą wyglądem, długo się nagrzewają i mieszczą w sobie ogromne ilości wody. Ich wymiana na nowoczesne grzejniki płytowe lub aluminiowe to dobry pomysł, ale trzeba jednak przestrzegać określonych zasad.

1.    Tylko poza sezonem grzewczym. Wymiana grzejnika wiąże się z koniecznością spuszczenia wody z całego pionu grzewczego danej instalacji. Z tego powodu prace najlepiej planować od wiosny do późnego lata.

2.    Uzgodnienie z zarządcą budynku. Instalacja centralnego ogrzewania w bloku to system naczyń połączonych. Samowolny montaż grzejnika o zbyt dużej mocy lub niewłaściwym oporze hydraulicznym może rozregulować ogrzewanie u sąsiadów. Zanim kupisz nowy kaloryfer, wystąp do spółdzielni lub wspólnoty o wydanie warunków technicznych (określają one wymaganą moc grzejnika wyrażoną w watach, ciśnienie robocze oraz rozstaw podłączeń).

Głowica ręczna czy elektroniczna?

Tradycyjna głowica termostatyczna pozwala ręcznie ustawić temperaturę (zalecane przez lekarzy 20°C w salonie to pozycja „3”). Nowsze, elektroniczne modele mogą robić więcej: automatycznie utrzymywać zaprogramowaną temperaturę, obniżać ją podczas nieobecności domowników czy reagować na otwarte okno. Niektóre można programować i obsługiwać z poziomu odpowiednich aplikacji mobilnych.

To rozwiązanie może być szczególnie przydatne tam, gdzie rytm dnia jest przewidywalny. Zamiast ogrzewać mieszkanie z taką samą intensywnością przez całą dobę, można dopasować temperaturę do rzeczywistych potrzeb lokatorów.

Najzdrowsza temperatura

Każdy inaczej odczuwa komfort cieplny. Zależy to m.in. od naszego wieku (starsi lubią wyższe temperatury), aktywności i stylu życia. Oto wartości najkorzystniejsze dla zdrowia ludzi i budynku.

Kaloryfer zimny, głośny albo ciepły tylko w połowie?

To jeden z najczęstszych sygnałów, że grzejnik wymaga uwagi. Jeśli kaloryfer nagrzewa się tylko częściowo, pozostaje zimny albo słychać w nim bulgotanie, szumy czy gwizdy, przyczyną może być zapowietrzenie.

W przypadku grzejników wyposażonych w odpowietrznik można wykonać odpowietrzenie samodzielnie zgodnie z instrukcją urządzenia. Trzeba jednak zachować ostrożność – z odpowietrznika może się wydostać woda.

Jeżeli grzejnik nie ma odpowietrznika, np. jest to starszy grzejnik żeliwny lub żeberkowy, lepiej wezwać specjalistę. Nie należy też samodzielnie regulować nastaw instalacji ani ustawiać zaworów (tzw. kryzowanie). Nieprawidłowa regulacja jednego grzejnika może wpłynąć na pracę instalacji w innych mieszkaniach.

Jeśli po odpowietrzeniu kaloryfer nadal nie grzeje, trzeba skontaktować się z administratorem budynku. Przyczyną może być niewłaściwa ilość wody dopływającej do grzejnika i konieczność regulacji instalacji.

Co należy do administratora?

W budynku wielorodzinnym prawidłowe działanie wewnętrznej instalacji grzewczej jest zadaniem administratora – zarządcy nieruchomości. Przed sezonem powinni  więc oni przeprowadzić przegląd instalacji grzewczej, sprawdzić jej szczelność, ciśnienie, jakość i ilość wody oraz stan połączeń. Takie czynności mogą wykonać odpowiednie służby techniczne lub – na zlecenie zarządcy lub administratora – dostawca ciepła systemowego.

Administrator lub zarządca powinien również sprawdzić, czy parametry instalacji odpowiadają aktualnym potrzebom budynku. Ma to szczególne znaczenie po termomodernizacji budynku. Ocieplenie ścian albo wymiana okien zmniejsza zapotrzebowanie na ciepło, dlatego może być potrzebna korekta parametrów pracy instalacji. Takie prace powinny być prowadzone na podstawie audytu energetycznego.